Blog dagboek van Jan Goossens

Al in 1985 had Geoffrey Raisman een eigenschap ontdekt van zenuwen van het reukorgaan. Afwijkend van alle andere zenuwcellen kunnen zenuwen van het reuk orgaan zich herstellen, na bijvoorbeeld een zware verkoudheid. Tijdens en kort na een zware verkoudheid of griep kan men een tijd lang niets ruiken, maar spoedig treedt herstel op. Het reukorgaan is bij de meeste zoogdieren van cruciaal belang voor sociale herkenning en voortplanting en zo is dit mechanisme wellicht evolutionair ontstaan en ook bij de mens bewaard gebleven. Raisman zag dat de nieuw gevormde neuszenuw uitlopers omgeven waren door cellen die zich rondom de axons vormden. ( olfactory ensheathing cells), (OEC's). Deze OEC's zijn zeer specifiek en worden verder in het lichaam nergens gezien. Raisman en medewerkers slaagden er in deze cellen van ratten in het laboratorium te kweken. Zij transplanteerden deze cellen op de plaats waar ze eerst de zenuw-streng van het ruggenmerg partieel hadden doorgesneden. Microscopisch zag hij dat de OEC 's zich strak om de uitlopers hadden gevormd en zo een brug sloegen tussen de twee afgesneden uiteinden. In vervolg experimenten kon hij het herhalen met ratten die twee tot drie maanden eerder de zenuwen waren doorgesneden. In beide gevallen herstelden de ratten zich en konden met hun voorpootjes, die eerst verlamd waren weer voedsel pakken en klimmen.

Hans Keirstead van de universiteit van California was in staat, om de cellen, die de myeline scheden rond de zenuw uitlopers vormen ( zie plaatje oligodendrocyten) te kweken, en ze vervolgens te gebruiken voor bescherming van de nieuw gevormde uitlopers op plaatsen waar zenuwen zijn beschadigd. Hij maakte gebruik van menselijke embryonale stamcellen, die nog pluripotent zijn en tot elk weefsel kunnen uitgroeien, mits men ze met de passende stoffen behandeld. Een en ander is echter zoals eerder in dit blogdagboek beschreven, in landen zoals Amerika, maar ook in Europa nog controversieel. Hij is er al in geslaagd om progenitor stamcellen van de oligdendrocyten te kweken. Door deze cellen zeven dagen na de verwonding bij ratten in het ruggenmerg te spuiten, kon hij redelijk resultaten bereiken. Hij zegt hierover: “ The rodents were not playing soccer, but they were doing extremely well “. De onbehandelde controle dieren bleven verlamd.

Vrijwel gelijktijdig had Douglas Kerr van de John Hopkins universiteit in Baltimore in het tijdschrift Journal of Neuroscience vergelijkbare resultaten gepubliceerd. Hij had echte ongedifferentieerde embrionale stamcellen gebruikt. Na 24 weken waren de dieren weer in staat te lopen. Keirstad wijst er op dat embrionale stamcellen gemakkelijk ook in kanker cellen kunnen ontaarden, en dat het daarom gewenst is, eerst de embryonale stamcellen verder te differentieren tot progenitors (voorlopers) van zenuwcellen, om ze dan pas te implanteren bij de proefdieren.

Literatuur:
Ulrich Kraft
Mending the spinal cord.
Scientific American, Mind; vol 16, number 3. Display until November 21, 2005

# posted by roodbont @ 10:58 AM