Friday, September 02, 2005
VOGELPEST EN HET GEVAAR VOOR DE MENS.
Links: een virusdeeltje op doorsnede
De vogelpest wordt veroorzaakt door een influenza A virus. Een influenza virus is een klein uit eiwitten bestaand bolletje. Aan de buiten kant van het bolletje zitten twee enzymen, die nodig zijn om in de cellen van een gastheer binnen te dringen, maar ook om weer uit de cellen te komen. Één enzym noemt men heamagglutinase (H), dat als een sleutel fungeert om de cel binnen te dringen, terwijl het andere , neuraminidase (N) een rol speelt om uit de cel te treden. De H sleutel moet passen op het slot (receptor) van de wand van de lichaams cel, die het virus binnendringt.
Daarom gaat een influenza A virus naar binnen in longcellen van vogels, maar een ander influenza A virus met een andere sleutel past bijvoorbeeld alleen bij een long cel van de mens. Je kunt het vergelijken met een Lips sleutel. een klein tandje verschil en het slot past alleen maar op een andere deur.
Binnen in het bolletje bevinden zich acht RNA moleculen, die de blauwdruk van het virus dragen. In de cel aangekomen laat het bolletje de RNA moleculen los. De lichaamscel heeft niet in de gaten dat het vreemd RNA is en vermeerdert het virus RNA op dezelfde wijze als haar eigen RNA. In het citoplasma van de cel worden uit de blauwdrukken van het virus, dat in dit geval uit acht strengetjes RNA bestaat (zie dagboek 25 augustus), nieuwe virussen gemaakt. De lichaamscel breekt open met behulp van de N sleutel en virus deeltjes komen naar buiten, waarna het procedee zich herhaalt. Het lichaam werkt zo mee aan haar eigen ondergang.
Afhankelijk van de biologische eigenschappen van het virus verschillen de sleutels maar ook het DNA of zoals bij het influenza A virus het RNA. Daarom wordt het virus met cijfers aangeduid. H7N7 was het virus wat zeer pathogeen was voor de kippen en kalkoenen enkele jaren geleden, maar voor de mens was het meestal vrij onschuldig. Als men nauw met zieke dieren in contact kwam kreeg men een bindvlies ontsteking van het oog (conjunctivitis), maar er is toch ook een dierenarts door dit virus overleden. Aan bindvlies ontsteking hebben toen 450 mensen geleden, die bij de ruiming van zieke dieren betrokken waren.
Het influenza A virus dat Als H5N1 wordt aangeduid is een virus, waarvan de H sleutel bij veel vogels past. Niet alleen bij hoenders zoals de kip, maar ook bij watervogels en bepaalde trekvogels.
Het kan zich makkelijk met de trekvogels verspreiden via besmette faeces, die de vogels bijvoorbeeld op een weiland waar kippen lopen laten vallen. Daarom is de ophok-plicht door de overheid voorgeschreven en mogen kippen, die commercieel in grotere aantallen gehouden worden niet buiten lopen. Tegen het ophokken van de kippen wordt wel geprotesteerd. Men moet echter bedenken, dat in Nederland trekvogels rechtstreeks uit Kazchstan en Siberië komen, maar ook trekvogels, die rustplaatsen delen met besmette dieren en zo het virus kunnen overbrengen. Uit de screening door Professor Dr. Osterhaus blijkt 20% vande vijf tot zes duizend trekvogels,die hij jaarlijks onderzoekt, positief te reageren.
Het was voor het eerst in 1994, dat mensen ziek werden door besmetting met het H5N1 virus in Hong Kong. Het bleek zeer gevaarlijk en 6 mensen overleden aan de ziekte. Een geluk was dat de ziekte niet van mens op mens overging, maar alleen van de kip naar de mens. Alle kippen in de omgeving van Hong Kong zijn toen geslacht en daarmee was het probleem voorlopig opgelost.
Deze influenza A virussen kunnen gemakkelijk genetisch veranderen. Soms treden er toevallige puntmutaties op ( genetic drift) en zo kan de sleutel A een weinig veranderen, zodat het virus nu ook bij ander dieren in de lichaamscellen kan binnendringen.
Veel gevaarlijker is het als zogenaamde “genetic shift” optreedt. Dit gebeurt bijvoorbeeld als een gewoon H5N1 virus van een kip een varken besmet. Als nu de verzorger van het varken toevallig een flinke A influenza (griep) heeft, kan het varken hier ook besmet mee raken. In het varken wisselen de twee virussen onderling sleutels uit en een nieuw virus kan ontstaan dat, als het slecht uitvalt, de ziekmakende eigenschappen van het vogelvirus heeft en de sleutels van het mensen virus, zodat nu ook besmetting van mens naar mens mogelijk is .
Er kan dan een ramp ontstaan want ongeveer de helft van de mensen sterft aan de ziekte, terwijl de ziekte zich snel verspreidt.
In 2003 dook het H5N1 virus opnieuw op in Azië met het gevolg dat tot nu toe ongeveer 60 mensen aan de ziekte zijn gestorven. Op dit moment heeft het virus zich al via China tot in Rusland verspreid en het kan eventueel met trekvogels verder naar West Europa komen. De variant, die in Zuid China onlangs voorkwam is de agressiefste die tot nu toe is aangetroffen.
De gegevens van de World health organisation van 5 Augustus zijn als volgt. In Vietnam 90 gevallen van besmetting door Influenza A H5N1 waarvan 40 met dodelijke afloop. In Thailand en Cambodja waren deze getallen respectievelijk 17 -12 en 4-4. In totaal zijn door de WHO 112 gevallen van de ziekte bij de mens vastgesteld, waarvan 57 met dodelijke afloop. Ook in Indonesië, Japan,Laos en Korea is de ziekte nu gemeld.
Door deskundigen wordt telkens weer gewaarschuwd, temeer omdat er nog geen goede entstof tegen de ziekte is en onvoldoende voorraad van het antivirale middel Oseltamivir.
Aan de Spaanse griep stierven in het begin van de vorige eeuw 40 tot 50 miljoen meestal jonge mensen.
